دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

پیوند سر، یکی از راه حلها برای برخی بیماری های عصب و عضله

بحثي در مورد مقاله پیوند سر در انسان و چالشهای پیش رو از دکتر میر شهرام صفاری

پیوند سر، یکی از راه حلهایی است که به زودی برای برخی بیماری های عصب و عضله، پنجره جديدی را برای درمان باز خواهد کرد. بیماری هایی که در آنها محل اصلی آسیب عضلات و یا اعصاب محيطي است و اختلالی در عملکرد مغز وجود ندارد. برخی از این بیماران در همان سنین جوانی ناتوان از راه رفتن و حتی حرکت دستها میشوند و در موارد پیشرفته آن، حتی عضلات دهان و غذا خوردن و تنفس را هم درگیر میکند به گونه ای که فرد، بدون کمک دستگاه های کمکی قادر نیست تنفس کند. تا زمانی که درمان مناسبی برای این بیماران کشف گردد، پیوند سر آنها به بدن یک فرد سالم میتواند راه حلی قابل قبول باشد(البته در صورتی که هويت دهنده سر پس از پیوند مشابه همان فرد قبل از پیوند باشد!!)و زندگی پر از رنج آنها را با وجود یک بدن سالم، بسیار دگرگون کند..

مقاله ای درباره پیوند سر از دکتر ميرشهرام صفاری نوشته شده است که به دلیل اهمیت مطلب فوق و مطالب ايشان، لازم می دانم بحث بیشتری را در این مورد داشته باشم.

در تاریخ ۱۷ نوامبر ۲۰۱۷ گزارشی در رسانه های بین المللی منتشر شد مبنی بر انجام موفق اولین پیوند سر انسان روی جسد. ادعا شده در این جراحی ۱۸ ساعته نخاع و اعصاب و عروق گردنی از جسد یک انسان به انسان دیگری پیوند زده شده است و این عمل جراحی با توجه به پاسخهای مشاهده شده در اندامها با تحریک الکتریکی نواحی عصبی مرکزی، موفقیت آمیز بوده است. انتشار خبر توسط جراح و دانشمند ایتالیایی سرجیو کاناوارو بوده و جراحی با همکاری تیم پزشکی در چین صورت گرفته است

اول صحبتهای جالب سرجیو کاناوارو را در روز مصاحبه خبری بخوانیم که جنجال اخیر را به پا کرده است:

“طبیعت برای زمانی بیش از حد طولانی، قوانین خود را به ما تحمیل کرده است.

“ما متولد می شویم، رشد می کنیم، پیر می شویم و می میریم.

برای میلیونها سال انسانها تکامل یافته و ۱۱۰ میلیارد انسان تاکنون در این روند حیات، جان خود را از دست داده اند.

این یک نسل کشی در مقیاسی وسیع بوده است.

ما وارد دورانی تاریخی شده ایم که سرنوشتمان را در دستان خودمان بگیریم.

این، همه چیز را تغییر خواهد داد. این موفقیت شما را در هر سطحی تغییر خواهد داد.

پیوند اولیه سر انسان در روی انسان، تحقق یافته است. عمل جراحی ۱۸ ساعت طول کشید و مقاله آن در چند روز آینده منتشر خواهد شد.

همه می گفتند این کار غیرممکن است، اما جراحی موفقیت آمیز بود موفقیت در مدلهای حیوانی کامل و پایدار نبوده است، نه ارتباط عملکردی کاملی بین سر پیوند زده شده و بدن در مدلهای حیوانی ایجاد شده و نه این حیوانات توانسته اند برای مدتی طولانی زنده بمانند.

در سال ۱۹۷۰ روبرت وایت توانست سر یک میمون را به میمونی دیگر پیوند بزند و میمون ۹ روز زنده بوده است و به علت پس زدن ارگان پیوندی توسط بدن جدید، میمون مرده است. میمون پیوند زده شده توسط کاناوارو بعد از پیوند توانایی دیدن، حرکت دادن چشمها و خوردن را داشته است ولی به خاطر پیوند نزدن نخاع، از گردن به پایین فلج بوده است.

همچنین دانشمندی روس در سال ۱۹۵۰ همچنین با پیوند زدن عروق گردن یک سگ به سر سگ دیگری دانشمندان توانست به مدت ۲۹ روز سر جدا شده سگ را زنده و دارای واکنش نگه دارند.

شباهت بین بدن انسان و حیوان کاملا مشخص است و در همه آزمایشات بالینی، مرحله اول آزمایشات روی حيوان انجام میشود و رسیدن به نتایجی این چنینی، نویدی از انجام آن روی انسان است و نشان ميدهد که اين کار، شدنی است و فقط به گذر زمان، نیازمند است . و مانند دیگر غیر ممکن هایی که با گذر زمان ممکن شده است، این هم با گذر زمان انجام خواهد شد. به خصوص که خود این جراحی، روی انسان مرده انجام شده و موفقیت آمیز بوده است.

تفاوت جسم انسان مرده و زنده، فقط در نبود محرکی است که کارهای سلولهای بدن را سامان دهد. و برای به دست آوردن مهارتهاي لازم، برای انجام این جراحی پیچیده باید چندین بار روي اجساد، تمرین کرد.

1- مشکلی که مطرح میشود چگونگی اتصال نخاع قطع شده است. امروزه بیماران قطع نخاعی، با پیشرفت کند، در درمان مواجهند که چند علت دارد:

1- بافت نخاعی آسیب دیده معمولا به صورت اورژانسي ترمیم نمیشود و به مرور زمان، بافت تخریب شده تغییر شکل میدهد و با سلولهای حمایتی پر میشود . و فيبروز، شکل میگیرد به علاوه بافت نخاع آسیب دیده مگر در مواردي که کاملا با چاقو بریده شده باشد، معمولا له شده است که یا به دلیل تصادفات رانندگی و یا سقوط از ارتفاع یا برخورد گلوله به نخاع است. این بافت له شده و متلاشی، قابل مقایسه با بافتی که بسیار تمیز و دقیق توسط جراح ماهر مغز و اعصاب بریده میشود، نیست و شاید واقعا یکی از علل نا موفق بودن ترميم نخاع، پس از قطع شدن آن، له شدگی شدیدی باشد که معمولا در بافت نخاع قطع شده وجود دارد.
@salmanfatemi

2-میلیونها عصب، ارتباط بین مغز و اندامها را از طریق نخاع برقرار می کنند که اتصال دقیق مجدد آنها در صورت قطع شدن هنوز میسر نشده است. این مشکل بزرگی است و میلیونها راه که از مغز خارج ميشودو از طریق نخاع به دیگر قسمت های بدن میرسد، باید با دقتی بسیار بالا پیوند شوند که کاری بسیار ظریف و دقیق را ميطلبد ولي باید توجه داشت اگر برش دقیق، روی نخاع داده شود و بافتها تقریبا در محل های مشابه قرار گیرند، مواد شيميایی مشابه در سلولها در دو منطقه مشابه هم، میتوانند اجزای مشابه را در کنار هم قرار دهد. مشابه اين حالت، در ترمیم با سلولهای بنیادی مثلا در قلب دچار سکته مغزی مشاهده شده است، توصیه میشود مقاله اي در همین کانال تحت عنواندانشمندان ، سلولهاي بنیادی قلب را تولید میکنندمطالعه شود. یا مثلا در مقاله ای با عنوان تزریق سلولهای mesenchymal stem cells (MSCs)
در درمان بیماران دچار سکته مغزی در همين کانال، نقش سلول های بنیادی در ترمیم سلولهای تخریب شده عصبی وقتی در مجاورت آن قرار گرفته اند، بیان شده است.

یعنی سلول بنیادی یا تا حدي دیگر سلولها در هر محیطی، قرار بگیرد با توجه به مواد شيميایي و واکنشهای موجود در آن محیط، میتواند نقش همان سلول هدف را بازی کند مثلا در قلب به سلول قلب تبدیل شود یا در مغز به سلول مغز تبدیل شود یا در نخاع به سلول نخاع با عملکردهاي سلولهای مجاور آن، تبدیل شود. همین فرآیند میتواند به سادگی همراه مواد شیمیایی ذکر شده توسط دکتر سرجيو کاناوارو استفاده شود، مثلا همراه چسب پروپیلن گليکول یاد شده در ازمايش پیوند نخاع روی موش، از سلولهاي بنیادی هم در فاصله دو نخاع پیوند شده استفاده گردد تا خود سلول بنیادی پر پتانسیل، با قرارگیری در جایگاه خود، تبدیل به سلولهایی مشابه سلولهای مجاور خود شود.(مقاله استفاده از سلولهای بنیادی در ترمیم نخاع موش در قسمت های قبلی اين کانال بیان شد)

و در این صورت شاید نیازی به اتصال ميليونها راه عصبي جدا از هم نباشد. قطعا به فرض که بتوان هزاران راه از آن راهها را به هم متصل کرد، با هزاران راه باقی مانده متصل نشده چه میتوان کرد؟ چرا از هوش درونی سلول های زنده و به خصوص هوش درونی سلول های زنده بنيادي پر پتانسیل با قابلیت های فراوان استفاده نشود؟

3- بیان میشود در صورت میسر شدن پیوند، میزان درد احساس شده توسط دریافت کننده، باور نکردنی خواهد بود. و تجربه ای بدتر از مرگ را برای فرد به همراه خواهد داشت. باید توجه کرد درد به خصوص در ناحيه گردن، در نتیجه ارتباطات وسیع سلولهای حسی عصبی از گردن و از طریق نخاع، به سوی مغز است، بنابراین وقتی برش نخاع قدری بالاتر از برش پوستی روی گردن باشد بیشتر سلولهای حسی که اطلاعات را از نخاع به مغز منتقل میکنند، در مرحله اول جراحي نخاع قطع خواهند شد و کارکرد درستی ندارند و انتظار درد چندانی را در مراحل اوليه بعد از عمل نداریم بنابراین روزهای اولیه پس از عمل بدون درد یا حداقل همراه با دردی اندک است(به شرط رعایت برش پوستی و نخاعی در محل مناسب). در مراحل بعدی هم میتوان از روشهای ضد درد استفاده کرد. اینکه تصور شود آسیب نخاعی همراه با درد است، درست نیست. نخاعی که خوب کار نکند، نه تنها درد چندانی ایجاد نمی کند بلکه باعث میشود دردهای قبلی هم بلوکه شود و حس نگردد.

4- بیان میشود که در صورت امکان پیوند، هیچ مقدار داروی سرکوب کننده ایمنی جهت جلوگیری از رد پیوند کافی نخواهد بود. در این مورد باید گفت اگر بتوان از سلولهای بنيادي خود فرد در محل اتصال سر به بدن استفاده شود و در چسب موجود از آن، کمک گرفت نه تنها احتمال داروی مهار کننده ايمني بیشتر نمیشود بلکه ممکن است اصلا نیازی به داروی ضد ایمنی نباشد.

سلول بنیادی با قابلیت های گوناگون میتواند در مجاورت هر سلولی تبدیل به سلولهای مشابه آن شوند و در مجاورت سلول دهنده بدن، تبدیل به سلولهای مشابه آن و در مجاورت سلولهای فرد گیرنده (یعنی سر) تبدیل به سلولهای مشابه آن شود و استفاده از سلولهای بنیادی شاید راهی بسیار ارزشمند نه تنها در این پیوند بلکه در دیگر پیوندهای اعضای بدن باشد و نیاز به مواد ضد ایمنی را کم کند به خصوص که در آینده اي نه چندان دور، خود اعضای بدن هر فرد را شايد بتوان از روی سلولهای بنيادی او ساخت.

5- بیان میشود کار ایشان اخلاقی نیست و مراکز علمی اروپا و امریکا اجازه انجام این کار را روی انسان به ایشان نداده اند. پیوند سر همانطور که در ابتدای بحث بیان شد روشی بسیارخوب برای درمان بسیاری از بیماری های عصب و عضله است و تا زمانی که درمان مناسب آنها، کشف شود شاید تنها راه پایان دادن به درد و رنج انهاباشد و قطعا تلاش برای یافتن درمان آنها اصلا غیراخلاقی نیست. در اینجا فقط به دو رضایت از طرف دهنده سر و دهنده بدن نیاز است و به چیزی بیشتر نیاز نداریم.

6- شخصیت و طرز فکر فرد اهدا کننده سر روی بدن جدید
@salmanfatemi

با پیوند سر تغییر خواهد یافت. در مورد انتقال نوع خاصی از خاطرات به فرد جدید با پیوند اندامی خاص وجود دارد . این مورد چالش بزرگی است و نظرات، با توجه به اینکه شخصیت فرد جديد، نزدیک به شخصیت دهنده بدن یا فرد دهنده سر باشد، متفاوت است . به درستی مشخص نیست که هویت فرد در مغز است یا در قلب.

همانطور که قبلا در این کانال بیان شد قلب موجودات، خود دارای سیستم خودکاری است که مستقل از مغز و دیگر قسمتهای سیستم عصبی عمل می کند و همین سیستم اوتونوم است که باعث گردش خون در انسان و حیات همه اندامهای او ميشود یعنی بدون این سیستم اوتونوم اصلا مغزی در کار نخواهد بود.

اینکه چقدر این سیستم اوتونوم در بخشیدن هویت به فرد نقش دارد مشخص نیست . آنچه بیشتر محتمل است آنکه هویت فرد، وابسته به مغز او باشد و هویت این افراد، شبیه فرد دهنده سر باشد و این، با کنترل بدنی که سالها زیر سلطه مغز دیگری بوده است اصلا آسان نیست.

7- بیان میشود مغز با همراهی و هماهنگی بدن، عملکردهای خود را شکل می دهد. این هماهنگی به هم خواهد ریخت. مثلا مغز یک موسیقیدان در بدن یک کارگر ساختمانی ممکن است توانایی بروز مهارتهای موسیقیایی را نداشته باشد. خوب این معضل هم معضل بزرگی است، بدنی که سالها یک مهارت خاص را آموخته است، و مغز خود را با آن مهارتها هماهنگ کرده است، قابلیت پذيرش بدني با مهارتهای دیگر را به سختی به دست می آورد . در این زمینه شاید بتوان به جای بدنی از فرد دیگر از روشهای دیگری مانند ساخت بدن از روی سلولهای بنيادي یا حداقل انتخاب بدن های مشابه از نظر شغلی و مرتبه اجتماعی و توانایی ها استفاده کرد. کلون سازی و همانند سازي از روی سلولهاي بنيادي هرچند یک راه حل احتمالی است ولی با مشکلات زیادی در انسان مواجه خواهد بود . اولا اگر بشود یک بدن کاملا جدید و مشابه را ساخت چرا نتوان سر آنرا هم تولید کرد و این یک همانند سازی کامل است مانند همان کاری که مشابه آن در مورد برخی حیوانات انجام شده است.

نکته دوم: به فرض بتوان با همانند سازی، بدنی که از نظر ژنتیکی عین فرد قبلی است تولید کرد چند سال باید صبر نمود تا بدن ساخته شده دوباره به اندازه پیش از جراحی پیوند سر برسد و مثلا سر جوانی 36 ساله را بتوان به بدن همان فرد در 10 سالگی یا حداقل 20 سالگي پیوند کرد ؟
به نظر میرسد استفاده از روشهای کلونی سازی تفاوتي آنچنانی با پیوند سر یک نفر روی یک نفر دیگر نداشته باشد و حتی شاید انتخاب دو فرد با جنسیت و سن و ساختار بدنی مشابه روشی عملی تر در پیوند سر باشد. ولی هر چقدر شباهتها بین دو نفر بر قرار باشد مثلا در دوقلو های تک تخمکی، باز ساختارهای مغزی دو فرد مشابه نخواهد بود، برای بررسی بیشتر این مطلب به مقاله مغز هر فرد ، منحصر به فرد است در همین کانال مراجعه شود. بر اساس این مقاله، نقشه نورونها و ارتباطات مغز، هر یکصد روز، 13% تغییر می یابد که نشان دهنده تاثیر محیط زندگی هر فرد، روی این ارتباطات مغزی است.

به نظر میرسد یک دوره طولانی برای افرادی که تحت این جراحی قرار می گیرند باید سپری شود تا بتوانند بدن خود را با مغز جدید یا مغز خود را با بدن جدید، هماهنگ سازند و این، نیازمند دوره های طولانی روان درمانی و يا حتي کاشت الکترودها و پیس ميکرها و باطری های مصنوعی در اطراف مغز و بدن است

8- بیان می شود عوارض دراز مدت انجام چنین جراحی اي قابل پیش بینی نیست.
در مورد این عوارض، مفصلا در قسمتهای گذشته مطالبي بیان شد. در اینجا بر روی عوارض احتمالی روانی ناشی از بدنی غریبه یا سری غریبه روی یک فرد، بحث میشود . باید توجه کرد که آیا محرک انسان و در حقیقت، نیرو بخش او در بخشی از مغز است؟!

این احتمال هست ولی فرض کنید، شما رويايي را مشاهده می کنید و در این رویا خودتان را در حال انجام کاری می بینید یا فراتر از این، فرض کنید شما در رويايي آینده خودتان را مشاهده کنید. آیا این فردی که در رویا دیده میشود و من فرد است درون سلولهای مغزی او جا دارد؟

سلولهای مغزی هم مانند همه اجزای عالم مادی، محدود به زمان و مکان خویش است و محدود به قیدهای عالم ماده است. اینکه فراتر از زمان خود برود ، این مطلبی است که در عالم ماده نمی گنجد و منظور مراتب خیلی بالایی هم نیست بلکه یک قدم که از عالم ماده فراتر برویم، دیگر نه خورشیدی هست نه ماه و نه شب و روز.
در اینجا دیگر امروز و فردا مطرح نیست( مقاله بيوسنتريسم در این کانال مطالعه شود ) و سلول عصبی محدود به عالم مادي ماست و اگر بتواند اطلاعاتی را هم از آینده و گذشته به دست بیاورد، به خاطر خود آن نيست بلکه به دلیل منبعی از انرژی، خارج از سلول عصبی است و در اینجاست که با گنجینه ای و انباری از اطلاعات، فراتر از زمان و مکان مواجهيم که در اجزای عالم مادی نیست و هویت فرد، با همین انبار اطلاعات شناخته میشود.

به نظر میرسد اگر اجزای بدن فردی تغییر کند،

@salmanfatemi

هویت او تغییر نمیکند یعنی هویت فرد وابسته به اجزای بدن مادی او نیست. و این تصور که مغز فرمانده همه بدن میباشد هم درست نیست و برای نمونه به سیستم اوتونوم و خودکار گره های خودکار عصبی در قلب اشاره شد و اگر لحظه ای از کار بیفتد، کم شدن خون مغز منجر به عوارض شدید حتی مرگ ميشود. پس هویت فرد در اجزای بدن او نیست . شاید در قلب و یا در مغز باشد.

پس در پیوند مغز هویت فرد دهنده بدن، مشابه خودش مي شود یا مشابه سری که روی آن قرار میگیرد؟ باید منظر ماند و مشاهده کرد و یک دانشمند و محقق، تا چیزی را زیر مشاهده خود نبیند به قطعیت آن حکم نمی دهد و مشاهدات ماست که جهان را می آفریند.

9- مي گویند جاودانه شدن یک انسان اخلاقی نیست. فعلا بحث بر سر کشف روشی جدید برای بیمارانی است که از کارافتاده و ناتوان هستند و بدن آنها هیچ کارايي ای ندارد و طرف دیگر قضیه افرادی دچار مرگ مغزی هستند- که اگر بدن سالم آنها به سر سالم دیگری پیوند، نشود- برگشت نخواهند داشت. پس تا اینجای کار اصلا قضیه غیر اخلاقی ای مطرح نیست . مساله احتمالا غیر اخلاقی در آینده این است که مثلا سر فرد پیری روی بدن فردی جوان پیوند شود که در این صورت دقیقا نمی توانیم هویت فرد جدید را پیشگویی کنیم، احتمالا بیشتر شبیه دهنده سر است ولی باید منتظر ماند و این تجربه را در عمل دید.

در مطالعه ای روی 47 بیمار تحت جراحی قلب، مشاهده شد که 79% آنها تغییر شخصیتی پس از عمل جراحی را بيان نمی کنند با این حال، در مصاحبه با آنها یک حالت دفاع و مقاومت شدید یا واکنشهای شدید انکاری و مسخره کردن سوال، مشاهده میشد. در حدود شش درصد آنها تغییر شدید در شخصیت ذکر شد به طوری که باعث تغییر احسسات و واکنشهایی شبیه دهنده قلب گرديد.

(https://www.ncbi.nlm.nih.gov/m/pubmed/1299456/)

با توجه به تغييراتي در شخصیت پس از پیوند، فرضیه حافظه سلولی در اندامی که پیوند زده ميشود مطرح گردید. در حال حاضر بیشترین تغییرات شخصیتی در پیوند قلب، مشاهده ميشود که آن را مرتبط با حافظه ذخیره شده درون سلولهای عصبی اطراف قلب می دانند. محققان دانشکده پرستاري هاوايي بررسی کردند که آیا تغییرات شخصیتی، در پیوند قلب، مشابه شخصیت فرد دهنده پیوند است یا نه. آنها دیدند دو تا پنج مورد از خصوصيات رفتاري کاملا مشابه شخصیت فرد دهنده، ایجاد میشود و این شباهت ها بیشتر در هنر، غذا و موسیقی و رابطه جنسی و تفریحات است.

در یک مورد، فردی که با گلوله به صورت کشته شده بود، پيوند دهنده قلب بود و فرد گیرنده، دائما یک امواج الکتريکي فلاش مانند پررنگ را روی صورت خود تجربه میکرد

فرد دیگری به نام کلير سيلويا از یک مرد 18 ساله که بر اثر تصادف رانندگی با موتور سیکلت کشته شده بود، قلب دریافت کرد. و پس از پیوند، رویاهایی در مورد مردی به نام تيم لي میدید و بعد که بررسی کرد فهميد فردی که قلب را اهدا کرده است همین نام را داشته است.
(http://www.medicaldaily.com/can-organ-transplant-change-rec…)
پس، به نظر میرسد پیوند سر، به تنهایی هویتی مشابه فرد دهنده سرايجاد نمی کند و با یک جریان پیچیده مواجهيم، سیستم اتونوم و عصبی قلب، با خاطرات ذخیره شده درونش میتواند صاحب سر را با تضادهای فراوان مواجه کند، به خصوص در رفتارهایی که در مقاله بالا بیان شد و آنها عبارت بودند از تفریحات و تمایلات جنسی و هنر و غذا و موسیقی.

و اگر موارد دیگری مانند تمایلات مذهبی، دین یا افکار فلسفی هم در مطالعه بررسی میشد، نتایج احتمالا مشابهی به دست می آمد. پس بهتر است منتظر باشیم و پس از چند پیوند موفقیت آمیز سر و تجربیات فرد صاحب سر و یا فرد دهنده بدن، به نتیجه ای تجربي با مشاهده ای دقیق برسیم!

10- بیان میشود به علت تفاوتهای بیوشیمیایی در مغز جدید با مغز قبلی، احتمالا هوشیاری معمول در مغز پیوند شده به وجود نخواهد آمد. باید صبر کرد و نتایج را به صورت کامل شناخت و لمس نمود.

11- بیان میشود که چسب به کار رفته جهت چسباندن نخاع (ترکیبی از پلی اتیلن گلیکول) برای پیوند نخاع کارایی ندارد. ### در موش کوچک آزمایشگاهی روش به کار رفته موفق بوده است و حیوان توانایی راه رفتن را بعد از ۲ روز به دست آورده است. استفاده از سلولهای بنیادی میتواند تا حدی بر موفقیت آمیز بودن این اتصال کمک کند. در مورد اين سلولها مفصلا در قسمتهاي بالا صحبت شد .

12- بیان میشود این کار را نمی توان، پیوند سر نامید بلکه فعلا باید اسم آنرا پیوند بدن گذاشت. با توجه به مطالب بالا در مورد هویت فرد پس از پیوند مورد نظر، میتوان نام دقیق آن را تعیین کرد. ديدیم که پس از پیوند قلب، تغییرات زیادی در شخصیت فرد گیرنده، رخ میدهد تا حدی که در خیلی رفتارها شبیه فرد دهنده میشود و این اثر به خاطر حافظه درون سلولی است..

@salmanfatemi

13- با توجه به اینکه هنوز نمی دانیم پس از این پیوند هویت حقیقی فرد چگونه خواهد بود، مشکلات زیاد در وضع قوانین مربوط به زندگی پس از پیوند، وجود خواهد داشت. مهارتهای شغلی فقط در اندامها یا فقط در مغز نیست. به همين ترتیب عشق و محبت، فقط در قلب یا فقط در مغز نیست. تغییر عشق و محبت و علاقه ها و انتخاب شغل پس از پیوند از ابهامات زیادی است که باید حل شود. به خصوص در مسائل مذهبی مانند محرم و نامحرم یا زن و شوهر ابهامات زیادی هست که باید حل شود مثلا فرض کنید بدن یک زن، روی سر یک زن دیگر قرار گیرد، شوهر سابق کدام یک از زنها بر زن جدید حلال است؟

فرض کنيم کودکی از زن جدید متولد شود، خوب! مي دانيم که سلول تخمک او حاوی کروموزومهای زنی است که بدن را اهدا کرده است و فرزند حاصل هم پیوند اسپرم مردی با این تخمک خواهد بود.. شرایط پس از پیوند در مورد ارث و قوانین مادر و فرزندي و پدری چگونه خواهد بود؟ یا در شرایط دشوار اگر سر زنی روي بدن مردی پیوند شود ادامه روابط زندگی او چگونه خواهد بود و آیا فرد جدید زن است یا مرد و در هر صورت آیا میتوان جراحيهاي تغییر جنسیت را روی بدن او انجام داد یا نه؟ مثلا فرض کنیم تعیین جنسیت از روی اندامهای تناسلی است و فرض کنید سر مردی بر بدن خانمی پیوند شود وضعیت جنسیت تو چگونه خواهد بود؟!

باید منتظر آینده ماند!!


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
ما با کمک مغز خود مختاريماز تکینگی تا مغز از مغز تهوش، ژنتیکی است یا محیطیتاثیر درجه حرارت بر عملکسفر نامه سفر به بم و جنوب آیا واکنش های یاد گرفته ومزایای شکلات تلخ برای سلاستخوان های کشف شده، ممکورزش هوازی مرتب خیلی به قتبدیل سلولهای محافط به سسکته مغزیإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَمغز انسان رو به کوچکتر شدبیوگرافیکمردرد و علل آنجاذبه و نقش آن در شکلگیریشاهکار قرناولین هیبرید بین انسان ونقش انتخاب از طرف محیط، نبحثی درباره هوش و تفاوتهکشف مکانیسم عصبی خوانش پخواب عامل دسته بندی و حفطعوارض ازدواج و بچه دار شداگر نعمت فراموشی نبود بسچندین ماده غذایی که ماننبرخی سلولهای عصبی در تلاپنج اکتشاف شگفت آور در مودانشمندان روش هاي جدیدی ابزارهای بقای موجود زندچگونه جمعیت های بزرگ شکل تمدن قدیمی ای در جنوب ایرآیا هوش سریعی که بدون احسدرمان های رایج ام اسادغام دو حیطه علوم مغز و چراروياها را به یاد نمی آتکامل ساختار رگهای مغزی روح رهاییلبخند بزن شاید صبح فردا زاز نظر علم اعصاب اراده آزهوش مصنوعی از عروسک تا کتاثیر گیاه خواری بر رشد وراه های جدید برای قضاوت رراه پیروزی در زندگی چیستما تحت کنترل ژنها هستیم یاز تکینگی تا مغز از مغز تهیچگاه از فشار و شکست نترسفرنامه سفر به بم و جنوب آیا آگاهی پس از مرگ از بیمسیر دشوار تکامل و ارتقااصول سلامت کمرورزش هوازی ، بهترین تمریتری فلوپرازینساخت شبکه عصبی با الفبایافراد آغاز حرکت خودشان رمغز ایندگان چگونه استبیوگرافیکمردرد با پوشیدن کفش مناحقیقت راستین انسان علم بشبیه سازی میلیون ها جهان اولین مورد پیوند سر در اننقش اتصالات بین سلولهای بحثی درباره هوش و تفاوتهکشف مکانیسمی پیچیده در بخودآگاهی و هوشیاريعید نوروز مبارکاگر نعمت فراموشی نبود بسچه زیاد است بر من که در ایبرخی سيناپسها طی تکامل و پوست ساعتی مستقل از مغز ددانشمندان روشی برای تبدیابزارهای پیشرفته ارتباط چگونه جمعیت های بزرگ شکل تمدن بشری و مغز اخلاقیآیا هشیاری کوانتومی وجوددرمان ژنتیکی برای نوآوریفلج بل، فلجی ترسناک که آنارتقا و تکامل سنت آفرینش نزاع بین جهل و علم رو به پتکامل شناخت انسان با کشفروزه داری و بیمار ی ام اس لرزش ناشی از اسیب به عصباز نظر علم اعصاب اراده آزهوش مصنوعی از عروسک تا کتاثیر گیاه خواری بر رشد ورشته نوروایمونولوژی و نقماه رجباز تکینگی تا مغز از مغز تهاوکينگ پیش از مرگش رسالتاثیر درجه حرارت بر عملکسفرنامه سفر به بم و جنوب آیا امکان بازسازی اندامهمشکلات نخاعیاضطراب و ترسورزش و میگرنتری فلوپرازینساخت شبکه عصبی مصنوعی با افزایش قدرت ادراکات و حسمغز ابزار برتر بقابیان ژن های اسکیزوفرنی دکنفرانس تشنج هتل کوثر اصحافظه و اطلاعات در کجاست شبیه سازی سیستم های کواناولین تصویر در تاریخ از سنقش حفاظتی مولکول جدید دبحثی درباره هوش و تفاوتهکشف ارتباط جدیدی از ارتبخودآگاهی و هوشیاريعامل کلیدی در کنترل کارآاگر تلاش انسان امروز براچهار میلیارد سال تکامل ببررسي علل احتمالي تغيير پیموزایدداروهای مصرفی در ام اسابزارهای دفاعی و بقای موچگونه حافظه را قویتر کنیتمساح حد واسط میان مغز کودرمان جدید میگرن با انتی فلج خوابارتوکين تراپی روشی جديد نزاع بین علم و نادانی رو تئوری تکامل امروز در درمروش مقابله مغز با محدودیلزوم سازگاری قانون مجازااز آغاز خلقت تا نگاه انساهوش مصنوعی از عروسک تا کتاثیر گیاه خواری بر رشد ورشد مغز علت تمایل انسان بماپروتیلیناز تکینگی تا مغز از مغز تهاوکينگ پیش از مرگش رسالتاثیر درجه حرارت بر عملکسفرنامه سفر به بم و جنوب آیا انسان با مغز بزرگش اخمشاهده آینده از روی مشاهاطلاعاتی عمومی در مورد مورزش بهترین درمان بیش فعتسلیم شدن از نورون شروع مساختار شبکه های مغزی ثابافسردگی و اضطراب در بیمامغز از بسیاری حقایق می گربیست تمرین ساده برای جلوکنگره بین المللی سردرد دحافظه و اطلاعات در کجاست شباهت زیاد بین سلول هاي عاولین سلول مصنوعینقش حیاتی تلومر دی ان آ دبحثی درباره هوش و تفاوتهکشف جمجمه ای درکوه ایرهوخانواده پایدارعسل طبیعی موثر در کنترل بابزار هوش در حال ارتقا ازچهار ساعت پس از کشتار خوکبررسی و اپروچ جدید بر بیمپیچیدگی های مغزی در درک زداروهای ضد بیماری ام اس واثر مضر مصرف طولانی مدت رنگاهی بر قدرت بینایی دراتنفس هوازی و میتوکندریدرمانهای بیماری پارکینسفلج خواب چیستارتباط میکروب روده و پارنزاع بین علم و جهل رو به پتئوری تکامل در پیشگیری و روش های صرفه جویی در ایجالزوم سازگاری قانون مجازااز تلسکوپ گالیله تا تلسکهوش مصنوعی از عروسک تا کمتاثیر گیاه خواری بر رشد وتاثیر گیاه خواری بر رشد وزمین زیر خلیج فارس تمدنی مبانی ذهنی سیاه و سفیداز تکینگی تا مغز از مغز تهدف از تکامل مغزتاثیر درجه حرارت بر عملکسفرنامه سفر به بم و جنوب آیا احتمال دارد رویا از آمعنی روزهاطلاعاتی عمومی در مورد مورزش در کمر دردتشنج چیستسخن پاک و ثابتالکتروتاکسی(گرایش و حرکمغز برای فراموشی بیشتر کبیشتر کمردردها نیازی به کنگره بین المللی سردرد دحافظه و اطلاعات در کجاستشباهت زیاد بین سلول هاي عاوکرلیزوماب داروی جدید شنقش داروهاي مختلف معروف بحثی درباره احساسات متفاگنجینه ای به نام ویتامین خطا در محاسبات چیزی کاملعصب حقوق نورولووابزار بقای موجود زنده از نوار مغزی روشی مهم در تشخبررسی سیستم تعادلی بدن اپیوند مغز و سر و چالشهای داروی فامپیریدین یا نورلاثرات مفید قهوهنگاهی بر توانایی اجزاي بتنفس هوازی و میتوکندریدرک فرد دیگر و رفتارهای افیلمی بسیار جالب از تغییارتباط چاقی و کاهش قدرت بنظام مثبت زندگیتا 20 سال آینده مغز شما به روش هایی ساده برای کاهش اممانتین یا آلزیکسا یا اباز تلسکوپ گالیله تا تلسکهوش مصنوعی از عروسک تا کمتاثیر گیاه خواری بر رشد وزندگی هوشمند در خارج از زمجموعه های پر سلولی بدن ماز تکینگی تا مغز از مغز تهزینه ای که برای اندیشیدتاثیر درجه حرارت بر عملکسفری به آغاز کیهانآیا احتمال دارد رویا از آمغز فکر میکند مرگ برای دیبلندی در ذهن ما درک بلندیوزوز گوشتغییر الگوی رشد مغزی با زسریعترین کامپیوتر موجودالتهاب شریان تمپورالمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟با هوش مصنوعی خودکار روبکندر در بیماریهای التهابحس چشایی و بویاییشش مرحله تکامل چشمايندگان چگونه خواهند دیدنقش روزه داری در سالم و جبحثی درباره احساساتی غیرگیاه خواری و گوشت خوار کدخطا در محاسبات چیزی کاملعضلانی که طی سخن گفتن چقدابزار بقای موجود زنده از نورون هاي مصنوعی می توانبررسی علل کمر درد در میانپیوند سر، یکی از راه حلهاداروی تشنجی دربارداریاثرات مضر ماری جواناناتوانی از درمان برخی ویتو دی ان ای خاص ميتوکندريدرک و احساسفیزیکدانان ماشینی برای تارتباط هوش ساختار مغز و ژنظریه تکامل در درمان بیمتاثیر مشاهده بر واقعیت بروش صحبت کردن در حال تکاممنابع انرژي پاک سرچشمه حاز تکنیکی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی در کامپیوترهاتاثیر گیاه خواری بر رشد وزیباترین چیز در افزایش سمحل درک احساسات روحانیاز تکینگی تا مغز از مغز تهستي مادي ای که ما کوچکترتاثیر درجه حرارت بر عملکسلولهای بنیادی مصنوعی درآیا برای تولید مثل همیشه مغز ما کوچکتر از نیم نقطهبه زودی شبکه مغزی به جای یک پیشنهاد خوب برای آسان تغییر زودتر اتصالات مغزیسرگیجه از شایعترین اختلاامیوتروفیک لترال اسکلرومغز بزرگ چالش است یا منفعبارداری بدون رحمکوچک شدن مغز از نئاندرتاحس و ادراک (قسمت اول )ششمین کنگره بین المللی سايا اراده آزاد توهم است ینقش رژیم غذایی در رشد و ابخش دیگری در وجود انسان هگالکانزوماب، دارویی جدیدفاع در برابر تغییر ساختمقالاتابزار بقای موجود زنده از نورون های ردیاب حافظهبزرگ شدن مغز محدود به دورپیشینیان انسان از هفت میداروی جدید s3 در درمان ام اجزای پر سلولی بدن انسان ناتوانی در شناسایی چهره تولید سلولهای جنسی از سلدرک احساسات و تفکرات دیگفرگشت و تکامل تصادفی محض ارتباط انسانی، محدود به هفت چیز که عملکرد مغز تو تاثیر نگاه ناظر هوشیار بروشهای نو در درمان دیسک بمولتیپل اسکلروز در زنان از تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی در خدمت خلق وحهوش مصنوعی در خدمت خلق وحتاثیر گیاه خواری بر رشد وزیرفون داروی ضد ام اسمحل درک احساسات روحانی داز تکینگی تا مغز از مغز تهستی ما پس از شروعی چگال تاثیر درجه حرارت بر عملکسلسله مباحث هوش مصنوعیآیا بزرگ شدن مغز فقط در دمغز مادران و کودکان در زمبوزون هیگز چیستیکی از علل محدودیت مغز امتغییر عمودی سر انسان از پسردرد و علتهای آنامگا سه عامل مهم سلامتمغز بزرگ چالشهای پیش روبازگشت از آثار به سوی خداکودک ایرانی که هوش او از حس و ادراک (قسمت دوم )صرع و درمان های آنايا اراده آزاد توهم است ینقش زبان در سلطه و قدرت ابرنامه و ساختار پیچیده مگامی در درمان بیماریهای دقیق ترین تصاویر از مغز اتاثیر ویتامین دی بر بیماابزار بقای موجود زنده از نوروپلاستیسیتی چیستبسیاری از بیماری های جدیپیشرفتی مستقل از ابزار هداروی جدید ضد میگرناجزایی ناشناخته در شکل گنخاع ما تا پایین ستون فقرتوانایی مغز و دیگر اجزای درک تصویر و زبان های مخلتفراموش کارها باهوش تر هسارتباط شگفت مغز انسان و فهفت سین یادگاری از میراث تاثیر نگاه انسان بر رفتاروشهای شناسایی قدرت شنوامواد کوانتومی جدید، ممکناز تکینگی تا مغز و از مغز از تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی درمانگر کامپیتاثیر انتخاب از طرف محیط زبان چهار حرفی حیات زمینمحدودیت های حافظه و حافظاز تکینگی تا مغز- از مغز و هر کس تقوای خدا پیشه کنتاثیر رو ح و روان بر جسمسم زنبور ، کلیدی برای وارآیا تکامل و تغییرات ژنتیمغز چون ابزار هوش است دلیبیماری گیلن باره و بیماریادگیری مهارت های جدید دثبت امواج الکتریکی در عصسردرد تنشنامروز دانش ژنتیک هیچ ابهمغز حریص برای خون، کلید تبازسازي مغز و نخاع چالشی کودکان خود را مشابه خود تحس و ادراک قسمت چهارمضررهای مصرف شکر و قند بر ای آنکه نامش درمان و یادشنقش زبان در سلطه و قدرت ابرین نت به جای اینترنتگاهی لازم است برای فهم و دلایلی که نشان میدهد ما بصفحه اصلیابزار بقای موجود زنده از نوشیدن چای برای مغز مفید تفاوت مغز انسان و میمون هپاسخ گیاهان در زمان خوردداروی ضد تشنج با قابليت تاحساس گذر سریعتر زماننخستین تصویر از سیاهچالهتوازن مهمتر از فعالیت زیدرک عمیق در حیواناتفراموشی همیشه هم بد نیستارتباط شگفت انگیز مغز انهمیشه عسل با موم بخوریمتاثیر نگاه انسان بر رفتاروشی برای بهبود هوش عاطفموجود بی مغزی که می توانداز تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی درخدمت خلق وحتاثیر ترکیبات استاتین (سزبان و بیان، در سایه پیشرمخچه ، فراتر از حفظ تعادلاز تکینگی تا مغز- از مغز ویتامین E برای فعالیت صحتاثیر رژیم گیاه خواری بر سودمندی موجودات ابزی بر آیا خداباوری محصول تکاملمغز چگونه صداها را فیلتر بیماری ای شبیه آلزایمر و یادآوری خواب و رویاجمجمه انسان های اولیهسردرد سکه ایانفجار و توقف تکاملی نشامغز زنان جوانتر از مغز مربحتی علمی درباره تمایل بکوری گذرای ناشی از موبایحس و ادراک قسمت پنجمضررهای شکر بر سلامت مغزایندرالنقش سجده بر عملکرد مغزبرای پیش بینی آینده مغز دگاهی مغز بزرگ چالش استدندان ها را مسواک بزنید تسوالات پزشکیابزار بقای موجود زنده از نوعی سکته مغزی ، وحشتناک تفاوتهای جنسیتی راهی براپختگی پس از چهل سالگي به داروی ضد تشنج با قابليت تاخلاق و علوم اعصابنرمش های مفید در سرگیجهتوسعه برخی شغل ها با هوش درگیری قلب در بیماری ویرفرایند حذف برخی اجزای مغارتباط شگفت انگیز مغز انهوموارکتوس ها ممکن است دتاثیر ویتامین دی بر بیماروشی جدید در درمان قطع نخموجودات مقهور ژنها هستنداز تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی ساخته هوش طبیتاثیر دپاکین بر بیماری مزبان و تکلم برخی بیماریهمخچه ابزاري که وظیفه آن فاز تکینگی تا مغز- از مغزتویتامین E در چه مواد غذایتاثیر رژیم گیاه خواری بر سیاهچاله و تکینگی ابتدایآیا دلفین ها می تواند از مغز آیندگان چگونه است ؟بیماری ای شبیه ام اس مولتژن هوش و ساختارهای حیاتی جنسیت و تفاوت های بیناییسرعت فکر کردن چگونه استانگشت نگاری مغز نشان میدمغزهای کوچک بی احساسبحث درباره پیدایش و منشاکی غایب شدی تا نیازمند دلحس و ادراک قسمت سومطی یکصد هزار سال اخیر هرچایا کوچک شدن مغزانسان النقش غذاها و موجودات دريابرخی نکات از گاید لاین پرگذر زمان کاملا وابسته به دو ویژگی انتزاع و قدرت تجپیامهای کاربرانابزار بقای موجود زنده از چیزی خارج از مغزهای ما نیتقلید مرحله ای نسبتا پیشپرورش مغز مینیاتوری انساداستانها و مفاهیمی اشتبااختلال در شناسایی حروف و نرمشهای مهم برای تقویت عتوصیه های غیر دارویی در سدرگیری اعصاب به علت میتوفرد حساس از نظر عاطفی و بارتباط غیرکلامی بین انساهوش مصنوعی می تواند بر احتاثیر ژنها بر اختلالات خروشی جدید در درمان سکته ممیهمانهای ناخوانده عامل میگرن سردردی ژنتیکی که باز تکینگی تا مغز از مغز تهوش احساسیتاثیر داروهای ضد التهاب زبان و شناخت حقیقت قسمت چمدارک ژنتیکی چگونه انساناز تکینگی تا مغز، از مغز ویتامین دی گنجینه ای بزرتاثیر رژیم گیاه خواری بر سیاره ابلهانآیا دست مصنوعی به زودی قامغز انسان ایا طبیعتا تمابیماری بیش فعالیژن یا نقشه توسعه مغز و نقجنسیت و تفاوت های بیناییشلیک فراموشیاندوهگین نباش اگر درب یا مغزتان را در جوانی سیمکشبحثی در مورد نقش ویتامينکاهش التهاب ناشی از بیماحساسیت روانی متفاوتظهور امواج مغزی در مغز مصایا ابزار هوشمندی یا مغز نقش غذاها و موجودات دريابرخی اثرات مضر ویتامین دگربه شرودینگر و تاثیر مشديدن با چشم بسته در خواب سایتهای دیگرابزار بقای موجود زنده از چگونه مغز پیش انسان یا همتلقین اطلاعات و حافظهآلزایمردر مانهای کمر درداختلالات مخچهچرا مغزهای ما ارتقا یافت توصیه هایی در مصرف ماهیرقیبی قدرتمند در برابر مقانون مندی نقشه ژنتیکی مارتروز یا خوردگی و التهاهوش مصنوعی گوگل به کمک تشتاثیر کپسول نوروهرب بر نريتوکسيمب در درمان ام اسمیدان مغناطيسي زمین بشر از تکینگی تا مغز از مغز تهوش احساسیتاثیر داروی ضد تشنج سدیم زبان و شناخت حقیقت قسمت امروری بر تشنج و درمان هایازدواج های بین گونه ای، رواکنش های ناخودآگاه و تقتاثیر رژیم گیاهخواری بر سیاره ابلهانآیا رژیم غذایی گیاهی سلامغز انسان برای ایجاد تمدبیماری تی تی پیژنها نقشه ایجاد ابزار هوجهش های ژنتیکی مفید در ساشنا در ابهای گرم جنوب نیانسان قدیم در شبه جزیره عنقش قهوه در سلامتیبحثی جالب درباره محدودیتکایروپاکتیک چیستخلاصه ای از مطالب همایش معلم به ما کمک میکند تا موایا بیماری ام اس (مولتیپنقش غذاها و موجودات دريابرخی اختلالات عصبی مثانهگزیده ای از وبینار یا کنفدی متیل فومارات(زادیوا)(ابزار بقای موجود زنده از چگونه هموساپينس بر زمین تلاش هایی در بیماران قطع آیا ما تنها موجودات زنده در چه مرحله ای از خواب ، راختلالات حرکتی در انسانچرا حیوانات سخن نمی گوینتوضیحی ساده در مورد هوش مرموزی از نخستین تمدن بشرقارچ بی مغز در خدمت موجودارزش حقیقی زبان قسمت اولهوش مصنوعی گوگل به کمک تشتاثیر کپسول نوروهرب بر تریواستیگمینمکانیزمهای دفاعی در براباز تکینگی تا مغز از مغز تهوش عاطفی بیشتر در زنانتاثیر درجه حرارت بر عملکزبان و شناخت حقیقت قسمت دمرکز خنده در کجای مغز استاستفاده از هوش مصنوعی در واکسن سرطانتاثیر عصاره تغلیظ شده گیسیر آفرینش از روح تا مغز آیا راهی برای رفع کم آبی مغز انسان برای شادمانی طبیماری ضعف عضلات نزدیک بژنها ، مغز و ارادهجهش های ژنتیکی غیر تصادفشناخت و معرفت، و نقش آن دانسان جدید از چه زمانی پانقش مهاجرت در توسعه نسل ابحثی در مورد نقش کلسیم و کاربرد روباتهای ريزنانوخواندن ، یکی از شستشو دهنعلایم کمبود ویتامین E را ایا بدون زبان میتوانیم تنقشه مغزی هر فرد منحصر بهبرخی بیماری ها که در آن بگزارش یک مورد جالب لخته ودژا وو یا اشنا پنداریابزار بقای موجود زنده از چگونه آن شکری که می خوریمتلاشی برای درمان قطع نخاآیا مغز تا بزرگسالی توسعدر هم تنیدگی کوانتومی و پاختلالات صحبت کردن در انچرا حجم مغز گونه انسان درتکامل چشمرمز و رازهای ارتباط غیر کقدم زدن و حرکت دید را تغیارزش حقیقی زبان قسمت دومهوش مصنوعی الفاگوتاثیر کپسول نوروهرب بر سرژیم های غذایی و نقش مهم ما انسانها چه اندازه نزداز تکینگی تا مغز از مغز تهوش عاطفی در زنان بیشتر اتاثیر درجه حرارت بر عملکزبان و شناخت حقیقت قسمت سمرگ انتقال است یا نابود شاستیفن هاوکینگ در مورد هواسطه ها د رمسیر ایجاد مغتاریخ همه چیز را ثبت کردهسیستم تعادلی بدنآیاما مقهور قوانین فیزیکمغز انسان برای شادمانی طبیماریهای تحلیل عضلانی اژنهای هوش ، کدامندجهشهای مفید و ذکاوتی که دشناسایی سلول های ایمنی اانسان عامل توقف رشد مغزنقش هورمون های تیروئید دبحثی در مورد عملکرد لوب فکاربرد روباتهای ريز، در خواب سالم عامل سلامتیعلایم کمبود ویتامین E را ایا تکامل هدفمند استنقص در تشخیص هیجانات عامبرخی بیماری های خاص که بدگشایش دروازه جدیدی از طردژاوو یا آشناپنداریابزار بقای موجود زنده از چگونه انتظارات بر ادراک تلاشی جدید در درمان ام اسآیا همه جنایت ها نتیجه بیدرمان های بیماری آلزایمرادامه بحث تکامل چشمچرا در مغز انسان، فرورفتتکامل ابزار هوش ، راه پر رویای شفافقدرت انسان در نگاه به ابعارزش حقیقی زبان قسمت سومهوش مصنوعی از عروسک تا کتاثیر کپسول نوروهرب بر سرژیم غذایی حاوی تخم مرغ وما انسانها چه اندازه نزداز تکینگی تا مغز از مغز تهوشیاری کوانتومیتاثیر درجه حرارت بر عملکزبان، وسیله شناسایی محیطمراحل ارتقای پله پله کیهاستیفن هاوکینگ در تفسیر وراپامیل در بارداریتبدیل تراکت صوتی مصنوعی سیستم دفاعی بدن علیه مغز آزمون ذهنی گربه شرودینگرمغز انسان رو به کوچک تر شبیهوش کردن در جراحی و بیمکلرال هیدرات برای خوابانجهشهای مفید و ذکاوتی که دشواهدی از دنیسوان(شبه نئانعطاف پذیری مکانیسمی علنقش ژنتیک در درمان اختلابحثی درباره هوش و تفاوتهکجای مغز مسئول پردازش تجخواب سالم عامل سلامتی و یعلت خواب آلودگی بعد از خوایرادهای موجود در خلقت بچند جهانیبرخی توجهات در ببمار پارپمبرولیزوماب در بیماری چدانشمندان ژنی از مغز انسابزار بقای موجود زنده از چگونه باغبانی باعث کاهش تمایل زیاد به خوردن بستنآیا هوش ارثی دریافتی از پدرمان های جدید میگرنادغام میان گونه های مختلچراروياها را به یاد نمی آتکامل زبانروبات های ریز در درمان بیلوب فرونتال یا پیشانی مغاز نظر علم اعصاب یا نرووسهوش مصنوعی از عروسک تا کتاثیر گیاه خواری بر رشد وراه های جدید برای قضاوت ر