دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

نقش سجده بر عملکرد مغز

نقش سجده بر روی عملکرد قشر پیش فرونتال مغز(جلوی پیشانی)

از وقتی انسان زمینی توانست با بعد فرامادی یعنی روح و نفس مرتبط شود، دچار تضادی بین منافع مادی و دستاوردهای ملکوتی شد و این نزاع، گاهی او را به حیوانی مادی تبدیل کرد و گاهی او را به ایثار گری تبدیل کرد که همه چیز خود را برای سعادت دیگران فدا نمود و خودش و خانواده اش را فنا کرد.

برقراری توازن بین عالم ماده و عالم روحانی، از لوازم زندگی ماست و هر چند شعار برای ایثار حقیقی، ممکن است بسیار زیبا باشد، در شرایطی برقراری توازن و نه افراط و تفریط، برای رستگاری ما شایسته تر و مناسبتر است.

برقرار کردن توازن بین جسم و روح لازم است زیرا جسم، ابزار آزموده شدن روح و مانعی بر غرور و سقوط ابدی آن است و روح بلند مرتبه اگر مدتی اسیر در قفس جسم نباشد، سرکش می شود. بنابراین شعار برای در هم کوبیدن جسم و ایثار روحانی محض، شایسته نیست و منجر به انقراض جسم میشود و به جای آن، حفظ تعادل، بهتر و شایسته تر است.

رفتارهایی- که در دین اسلام توصیه شده است- از این توازن جدا نیست. و همانطور که رفتاری، تجلی ای از ایثار حقیقی محض و چشم پوشیدن از همه چیز در راه خداست خود همین رفتار، میتواند فوایدی برای جسم هم داشته باشد.

رفتار ایثار گرانه مناسب، از بهره مادی خالی نیست بلکه در این میان، تنظیم کننده و متوازن کننده ای وجود دارد که فراتر از محاسبات ما، توازن ها را بر قرار میکند و آنچه بسیار به ما کمک میکند، گوش دادن به رهنمودهای اوست و علم اندک ما، به تنهایی قادر به حفظ این توازن ها نیست.

سجده یکی از رفتارهای روزانه مسلمانان در نماز است. اثرات زیادی بر مغز و قلب دارد.

این مطالعه کوشش کرد نقش سجده، یعنی وقتی سر به مدت ده ثانیه بر زمین گذاشته میشود را بر عملکرد قسمت پیشانی بررسی کند.

تبدیل امواج مغزی بتا به گاما، توزیع و پراکندگی متوسط آن، ابعاد جزیی ومتراکم یا فراکتال پتروسیان(روشی برای تحلیل امواج مغزی) و امپلیتیود (درازای موج) در وضعیت چشم باز در سجده، کاهش یافت در حالی که تبدیل تتا به گاما در وضعیت چشم بسته طی سجده کاهش یافت.

میزان باند گاما در وضعیت چشم بسته و باند بتا در وضعیت چشم باز در زمان سجده افزایش یافت.(مجموعه ای از دگرگونی ها در امواج مغزی که برخی ممکن است از نظر ما مثبت و برخی منفی باشد)

این مطالعه نشان داد ده ثانیه سجده، تاثیر زیادی بر امواج میگذارد و شاید این امواج در زن و مرد متفاوت باشد.(و این تفاوت در دو جنس، قضیه را پیچیده تر میکند)

یافته های غیرخطی مانند ابعاد فراکتال و بی نظمی، پس از سجده کاهش می یافت. این تغییرات در زنان بیشتر از مردان است.

دوفش و همکاران او کاهش ضربان قلب و فعالیت سمپاتیک را طی نماز نشان دادند. این کاهش، به خصوص طی سجده و وقتی فرد اعمال نماز را با ذکر، انجام دهد، بیشتر میشود.

افزایش امواج آلفا و مهار نشدن آن طی باز کردن چشم، طی سجده و نهادن بر سر زمین و نماز با ذکر، دیده میشود. باند گاما پس از سجده و نماز خواندن بیشتر میشود. قدرت امواج گاما، طی سجده و نماز و به خصوص طی شنیدن موسیقی بیشتر میشود. افزایش امواج گاما ممکن است به دلیل افزایش توجه و قدرت شناختی طی نماز باشد.(از یک طرف امواج آلفا که نشانه آرامش است زیاد میشود و از سوی دیگر امواج گاما- که نشانه فعالیت شدید مغزی است- بیشتر میگردد.)

نماز همچنین با مدیتیشن مقایسه شده است. مشاهده شده است برخی مدیتیشن ها اثر مثبتی بر عملکرد مغز دارد و امواج آلفا در منطقه فرونتال و پره فرونتال، بیشتر میشود. امواج آلفا مرتبط با عملکرد حافظه در حال کار(working memory) و حافظه کوتاه مدت است.(سجده هم با بیشتر کردن امواج آلفا طی باز بودن چشم، شاید بتواند به بهبود حافظه کوتاه مدت کمک کند.)

مطالعاتی با بررسی EEG کورتیکال و امواج منطقه ای در قشر مغز، ارتباط مستقیمی را بین امواج گاما(بیش از 30 هرتز) و تغییرات BOLD(blood oxygenation level dependent) نشان میدهد. همچنین ارتباط مشابهی طی فعالیت حسی، حرکتی و شناختی در مناطقی از مغز- که مورد انتظار است فعال شود- وجود دارد. ارتباط منفی ای بین امواج با فرکانس پایین مانند آلفا و بتا و تتا و میزان BOLD در آن مناطق، وجود دارد.(کاهش خون رسانی، همیشه با کاهش حافظه همراه نیست بلکه میتواند با زدودن برخی حافظه های اضافی و مزاحم، نقش مهمی را در بهبود حافظه های سودمند، داشته باشد.

بحث حافظه، از بحثهای عمیقی است که گاهی در تضاد با اطلاعات سودمند قرار میگیرد. حافظه خیلی قوی، میتواند در دریافت اطلاعات و تجربیات، به خصوص اطلاعات و تجربیات سودمند سالهای دور گذشته و مهمتر از آن، دریافت اطلاعات ملکوتی، تضاد ایجاد کند. به همین دلیل همیشه حافظه بسیار قدرتمند در ارتباط مستقیم با زندگی سالم و مفید نیست. گاهی فراموشی، کمک میکند فرد، اطلاعاتی ارزشمند را به دست بیاورد و به دستاوردهایی بر

سد که مغز پر از انواع اطلاعات، از این دستاورد محروم است.

مشخص است که پر کردن مغز از انواع اطلاعات، بازآوری معلومات خاصی را در زمان مشخص، دشوار میکند و به همین ترتیب، ذهنی پر از تجربیات گوناگون از سالها زندگی، در زمان نیاز به معلوماتی مشخص و معین، سخت تر می تواند آن را بیرون بکشد.

فراموشی نعمتی است که شاید قدر آن را فقط وقتی بدانیم که زشت ترین و سخت ترین تجربیات زندگی، همواره جلوی چشمان ما باشد!)

این مطالعه نشان میدهد تغییرات امواج مغزی طی سجده، بیشتر از موقعیت های دیگر است.

چون اطلاعات بیولوژیک، پیچیده و درهم بر هم است تحلیل غیر خطی بهتر از تحلیل خطی به ما کمک میکند. مطالعه، کاهش قدرت باندهای بتا و گاما را و کاهش انتروپی و ابعاد توده ای پتروزال را به عنوان تحلیلی غیر خطی پس از سجده، در خانمها نشان داد. در مردان قدرت امواج گاما پس از سجده، بیشتر میشود.

بی نظمی و ابعاد فراکتال در زنان، کاهش یافت. ده ثانیه سجده مانند قرار گرفتن در معرض امواج الکترومغناطیس و دیگر فعالیت های شناختی اثری برعکس بر مغز زنان و مردان داشت. اثر استروئید ممکن است باعث این تفاوت در فعالیت مغزی مردان و زنان شود. هورمون های جنسی بر نوروترانسمیترها و برخی هورمون ها مانند اکسی توسین و وازوپرسین در مغز واکنش نشان میدهد. افزایش فعالیت گاما در سجده به علت افزایش فعالیت گره پیشانی(default mode network) در کورتکس پره فرونتال میانی و افزایش فعالیت شناختی است.

افزایش نوسانات آلفا در زمان فعالیت حافظه عملکردی و افزایش نوسانات تتا در زمان فرایندهای احساسی دیده میشود.

مدیتیشن می تواند توجه و کنترل احساسی را بیشتر کند که این حالت مطابق با افزایش نوسانات تتا و آلفا است. هر چند این تغییرات در فعالیتهای سجده دیده میشود ولی اینها قابل تعمیم به کل نماز نیست. هر چند برخی دانشمندان معتقدند نماز و مدیتیشن شبیه هم است ولی تفاوتهایی در عملکرد و اثرات وجود دارد. نماز، شامل برخی حرکات با برخی سخنان طی این حرکات است ولی در مدیتیشن سخن گفتن، معمولا دیده نمیشود. در مدیتیشن کاهش امواج فرکانس بالا مانند گاما و افزایش امواج فرکانس پایین مانند آلفا و تتا در مناطق پیشانی و پیش پیشانی و خط وسط داده میشود در حالی که نماز هر دو موج آلفا و گاما را تقویت میکند. پس مقایسه این دو با هم در همه موارد درست نیست.

کاهش انتروپی و ابعاد فراکتال پس از سجده در زنان و به خصوص در چشم باز رخ میدهد. پیچیدگی EEG مرتبط با نوسانات امواج با فرکانس بالا مانند گاماست.

از طرف دیگر کاهش پیچیدگی EEG در کنترل مهار، به عنوان فرایندی تطابقی در مغز رخ میدهد.

نکته: پیچیدگی عصبی کمتر، همیشه نشانه توانایی کمتر پردازش اطلاعات و عملکرد شناختی نیست.

کاهش قدرت گاما و پیچیدگی EEG در زنان ممکن است نتیجه شیفت فرایند شناختی از پردازش حسی حرکتی به سوی کنترل مهار و کاهش فعالیت گره DMN در پره فرونتال باشد.

مسلمانان طی روز، پنج بار نماز می خوانند و در هر نماز چندین بار سر بر سجده میگذارند. مطالعه اخیر نشان میدهد، سجده نقش مهمی در بهبود عملکرد مغزی دارد.

برای بررسی بیشتر موضوع، میتوان به منابع زیر مراجعه کرد.

Ahmadlou M., Rezazade M., Azad-Marzabadi E., Sajedi F. (2013). Brain activity of women is more fractal than men. Neuroscience Letters, 535, 711. [DOI:10.1016/j.neulet.2012.12.043] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]

Berkovich-Ohana A., Glicksohn J., Goldstein A. (2012). Mindfulness-induced changes in gamma band activity-implications for the default mode network, self-reference and attention. Clinical Neurophysiology, 123(4), 70010. [DOI:10.1016/j.clinph.2011.07.048] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]

Cahn B. R., Polich J. (2006). Meditation states and traits: EEG, ERP, and neuroimaging studies. Psychological Bulletin, 132(2), 180211. [DOI:10.1037/0033-2909.132.2.180] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]

Corsi-Cabrera M., Ramos J., Guevara M. A., Arce C., Gutierrez S. (1993). Gender differences in the EEG during cognitive activity. International Journal of Neuroscience, 72(34), 25764. [DOI:10.3109/00207459309024114] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]
.
Doufesh H., Faisal T., Lim K. S., Ibrahim F. (2012). EEG spectral analysis on muslim prayers. Association for Applied Psychophysiology and Biofeedback, 37(1), 1118. [DOI:10.1007/s10484-011-9170-1] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]

Doufesh H., Ibrahim F., Safari M. (2016). Effects of Muslims praying (Salat) on EEG gamma activity. Complementary Therapies in Clinical Practice, 24, 610. [DOI:10.1016/j.ctcp.2016.04.004] [PMID ] [Pu

bMed] [CrossRef] [Google Scholar]

Doufesh H., Ibrahim F., Ismail N. A., Ahmad W. A. W. (2013). Assessment of heart rates and blood pressure in different salat positions. Journal of Physical Therapy Science, 25(2), 2114. [DOI:10.1589/jpts.25.211] [CrossRef] [Google Scholar]

Doufesh H., Ibrahim F., Ismail N. A., Wan Ahmad W. A. (2014). Effect of Muslim prayer (salat) on alpha electroencephalography and its relationship with autonomic nervous system activity.Journal of Alternative and Complementary Medicine, 20(7), 55862. [DOI:10.1089/acm.2013.0426] [PMC free article] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]

Engel A. K., Fries P. (2010). Beta-band oscillations--signalling the status quo? Current Opinion in Neurobiology, 20(2), 15665. [DOI:10.1016/j.conb.2010.02.015] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]
Halpern D. F., LaMay M. L. (2000). The smarter sex: A critical review of sex differences in intelligence. Educational Psychology Review, 12(2), 22946. [DOI:10.1023/A:1009027516424] [CrossRef] [Google Scholar]
Huang S.-L., Tseng P., Liang W.-K. (2015). Dynamical Change of Signal Complexity in the Brain During Inhibitory Control Processes. Entropy, 17(10), 683453. [DOI:10.3390/e17106834] [CrossRef] [Google Scholar]
Kaniusas E. (2014). Nonlinear behaviour of vital physiological systems. In v. In, Longhini P., editor. (Eds.), درInternational Conference on Theory and Application in Nonlinear Dynamics (ICAND 2012) (pp. 11321). Berlin: Springer; [DOI:1

0.1007/978-3-319-02925-2_10] [CrossRef] [Google Scholar]
Kaur C., Singh P. (2015). EEG derived neuronal dynamics during meditation: Progress and challenges. Advances in Preventive Medicine, 2015 (614723), 110. [DOI:10.1155/2015/614723] [PMC free article] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]
Knyazev G. G. (2007). Motivation, emotion, and their inhibitory control mirrored in brain oscillations. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 31(3), 37795. [DOI:10.1016/j.neubiorev.2006.10.004] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]

Kober S. E., Reichert J. L., Neuper C., Wood G. (2016). Interactive effects of age and gender on EEG power and coherence during a short-term memory task in middle-aged adults. Neurobiology of Aging, 40, 12737. [DOI:10.1016/j.neurobiolaging.2016.01.015] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]
Li R. (2014). Why women see differently from the way men see? A review of sex differences in cognition and sports. Journal of Sport and Health Science, 3(3), 15562. [DOI:10.1016/j.jshs.2014.03.012] [PMC free article] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]
McDonough I. M., Nashiro K. (2014). Network complexity as a measure of information processing across resting-state networks: evidence from the Human Connectome Project. Frontiers in Human Neuroscience, 8, 409 [DOI:10.3389/fnhum.2014.00409] [PMC free article] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]
McGivern R. F., Mutter K. L., Anderson J., Wideman G., Bodnar M., Huston P. J. (1998). Gender differences in incidental learning and visual recognition memory: Support for a sex difference in unconscious environmental awareness. Personality and Individual Differences, 25(2), 22332. [DOI:10.1016/S0191-8869(98)00017-8] [CrossRef] [Google Scholar]
Melillo P., Bracale M., Pecchia L. (2011). Nonlinear heart rate variability features for real-life stress detection. Case study: Students under stress due to university examination. BioMedical Engineering OnLine, 10(1), 96 [DOI:10.1186/1475-925X-10-96] [PMC free article] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]
Micheloyannis S., Vourkas M., Bizas M., Simos P., Stam C. J. (2003). Changes in linear and nonlinear EEG measures as a function of task complexity: Evidence for local and distant signal synchronization. Brain Topography, 15(4), 23947. [DOI:10.1023/A:1023962125598] [PMID ] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]
Murta T., Leite M., Carmichael D. W., Figueiredo P., Lemieux L. (2015). Electrophysiological correlates of the BOLD signal for EEG-informed fMRI. Human Brain Mapping, 36(1), 391414. [DOI:10.1002/hbm.22623] [PMC free article] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]
Neuner I., Arrubla J., Wer

ner C. J., Hitz K., Boers F., Kawohl W., et al. (2014). The default mode network and EEG regional spectral power: A simultaneous fMRI-EEG study. PLOS One, 9(2), e88214 [DOI:10.1371/journal.pone.0088214] [PMC free article] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]
Ngo T. L. (2013). [Review of the effects of mindfulness meditation on mental and physical health and its mechanisms of action (French)]. Santé mentale au Québe, 38(2), 1934. [DOI:10.7202/1023988ar] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]
Nguyen T. V., Ducharme S., Karama S. (2017). Effects of sex steroids in the human brain. Molecular Neurobiology, 54(9), 750719. [DOI:10.1007/s12035-016-0198-3] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]
Papageorgiou C. C., Nanou E. D., Tsiafakis V. G., Capsalis C. N., Rabavilas A. D. (2004). Gender related differences on the EEG during a simulated mobile phone signal. NeuroReport, 15(16), 255760. [DOI:10.1097/00001756-200411150-00026] [PMID ] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]
Pravitha R., Sreenivasan R., Nampoori V. P. (2005). Complexity analysis of dense array EEG signal reveals sex difference. International Journal of Neuroscience, 115(4), 44560. [DOI: 10.1080/00207450590520911x] [PMID ] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]
Ridzwan W. M. F. W. M., Mahmood N. H., Zakaria N. A., Ali E. A. (2011). Salat and brainwave signal analysis. Journal Teknologi, 54(1), 18192. [DOI:10.11113/jt.v54.809] [CrossRef] [Google Scholar]
Shapiro D. H., Jr. (1992). Adverse effects

of meditation: A preliminary investigation of long-term meditators. Journal of Psychosomatic Research, 39(14), 627. [PMID ] [PubMed] [Google Scholar]
Singh N., Telles S. (2015). Neurophysiological effects of meditation based on evoked and event related potential recordings. BioMed Research International, 2015(406261), 111. [DOI:10.1155/2015/406261] [PMC free article] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]
inذ
Thomas J. W., Cohen M. (2014). A methodological review of meditation research. Frontiers in psychiatry, 5, 74. [DOI:10.3389/fpsyt.2014.00074] [PMID ] [PMCID ] [PMC free article] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]
van Wingerden M., Vinck M., Lankelma J. V., Pennartz C. M. (2010). Learning-associated gamma-band phase-locking of action-outcome selective neurons in orbitofrontal cortex. Journal of Neuroscience, 30(30), 1002538. [DOI:10.1523/JNEUROSCI.0222-10.2010] [PMC free article] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6712630/
@salmanfatemi


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
آیا دلفین ها می تواند از بیماری ای شبیه ام اس مولتجنسیت و تفاوت های بیناییما با کمک مغز خود مختاريمسرعت فکر کردن چگونه استهوش، ژنتیکی است یا محیطیانگشت نگاری مغز نشان میدبحث درباره پیدایش و منشاحس و ادراک قسمت سوممزایای شکلات تلخ برای سلطی یکصد هزار سال اخیر هرچورزش هوازی مرتب خیلی به قایا کوچک شدن مغزانسان البرخی نکات از گاید لاین پردو ویژگی انتزاع و قدرت تجمغز انسان رو به کوچکتر شدپیامهای کاربرانکمردرد و علل آنابزار بقای موجود زنده از تقلید مرحله ای نسبتا پیشداستانها و مفاهیمی اشتبانقش انتخاب از طرف محیط، نکشف مکانیسم عصبی خوانش پاختلال در شناسایی حروف و توصیه های غیر دارویی در سدرگیری اعصاب به علت میتوچندین ماده غذایی که ماننپنج اکتشاف شگفت آور در موارتباط غیرکلامی بین انساتاثیر ژنها بر اختلالات خروشی جدید در درمان سکته مچگونه جمعیت های بزرگ شکل آیا هوش سریعی که بدون احساز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر دپاکین بر بیماری مزبان و تکلم برخی بیماریهچراروياها را به یاد نمی آاز تکینگی تا مغز- از مغزتتاثیر رژیم گیاه خواری بر لبخند بزن شاید صبح فردا زسیاهچاله و تکینگی ابتدایهوش مصنوعی از عروسک تا کهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا دست مصنوعی به زودی قابیماری بیش فعالیجنسیت و تفاوت های بیناییما تحت کنترل ژنها هستیم یشلیک فراموشیهیچگاه از فشار و شکست نتراندوهگین نباش اگر درب یا بحثی در مورد نقش ویتامينحساسیت روانی متفاوتمسیر دشوار تکامل و ارتقاظهور امواج مغزی در مغز مصورزش هوازی ، بهترین تمریایا ابزار هوشمندی یا مغز برخی اثرات مضر ویتامین دديدن با چشم بسته در خواب مغز ایندگان چگونه استسایتهای دیگرکمردرد با پوشیدن کفش مناابزار بقای موجود زنده از تلقین اطلاعات و حافظهدر مانهای کمر دردنقش اتصالات بین سلولهای کشف مکانیسمی پیچیده در باختلالات مخچهتوصیه هایی در مصرف ماهیرقیبی قدرتمند در برابر مچه زیاد است بر من که در ایپوست ساعتی مستقل از مغز دارتروز یا خوردگی و التهاتاثیر کپسول نوروهرب بر نريتوکسيمب در درمان ام اسچگونه جمعیت های بزرگ شکل آیا هشیاری کوانتومی وجوداز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر داروهای ضد التهاب فلج بل، فلجی ترسناک که آنزبان و شناخت حقیقت قسمت چنزاع بین جهل و علم رو به پاز تکینگی تا مغز، از مغز تاثیر رژیم گیاه خواری بر لرزش ناشی از اسیب به عصبسیاره ابلهانهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا رژیم غذایی گیاهی سلابیماری تی تی پیجهش های ژنتیکی مفید در ساماه رجبشنا در ابهای گرم جنوب نیهاوکينگ پیش از مرگش رسالانسان قدیم در شبه جزیره عبحثی جالب درباره محدودیتخلاصه ای از مطالب همایش ممشکلات نخاعیعلم به ما کمک میکند تا موورزش و میگرنایا بیماری ام اس (مولتیپبرخی اختلالات عصبی مثانهدی متیل فومارات(زادیوا)(مغز ابزار برتر بقاکنفرانس تشنج هتل کوثر اصابزار بقای موجود زنده از تلاش هایی در بیماران قطع در چه مرحله ای از خواب ، رنقش حفاظتی مولکول جدید دکشف ارتباط جدیدی از ارتباختلالات حرکتی در انسانتوضیحی ساده در مورد هوش مرموزی از نخستین تمدن بشرچهار میلیارد سال تکامل بپیموزایدارزش حقیقی زبان قسمت اولتاثیر کپسول نوروهرب بر تریواستیگمینچگونه حافظه را قویتر کنیاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر داروی ضد تشنج سدیم فلج خوابزبان و شناخت حقیقت قسمت انزاع بین علم و نادانی رو ازدواج های بین گونه ای، رتاثیر رژیم گیاهخواری بر لزوم سازگاری قانون مجازاسیاره ابلهانهوش مصنوعی از عروسک تا کمآیا راهی برای رفع کم آبی بیماری ضعف عضلات نزدیک بجهش های ژنتیکی غیر تصادفماپروتیلینشناخت و معرفت، و نقش آن دهاوکينگ پیش از مرگش رسالانسان جدید از چه زمانی پابحثی در مورد نقش کلسیم و خواندن ، یکی از شستشو دهنمشاهده آینده از روی مشاهعلایم کمبود ویتامین E را ورزش بهترین درمان بیش فعایا بدون زبان میتوانیم تبرخی بیماری ها که در آن بدژا وو یا اشنا پنداریمغز از بسیاری حقایق می گرکنگره بین المللی سردرد دابزار بقای موجود زنده از تلاشی برای درمان قطع نخادر هم تنیدگی کوانتومی و پنقش حیاتی تلومر دی ان آ دکشف جمجمه ای درکوه ایرهواختلالات صحبت کردن در انتکامل چشمرمز و رازهای ارتباط غیر کچهار ساعت پس از کشتار خوکپیچیدگی های مغزی در درک زارزش حقیقی زبان قسمت دومتاثیر کپسول نوروهرب بر سرژیم های غذایی و نقش مهم نگاهی بر قدرت بینایی درااز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکفلج خواب چیستزبان و شناخت حقیقت قسمت دنزاع بین علم و جهل رو به پاستفاده از هوش مصنوعی در تاثیر عصاره تغلیظ شده گیلزوم سازگاری قانون مجازاسیر آفرینش از روح تا مغز هوش مصنوعی از عروسک تا کمآیاما مقهور قوانین فیزیکبیماریهای تحلیل عضلانی اجهشهای مفید و ذکاوتی که دمبانی ذهنی سیاه و سفیدشناسایی سلول های ایمنی اهدف از تکامل مغزانسان عامل توقف رشد مغزبحثی در مورد عملکرد لوب فخواب سالم عامل سلامتیمعنی روزهعلایم کمبود ویتامین E را ورزش در کمر دردایا تکامل هدفمند استبرخی بیماری های خاص که بددژاوو یا آشناپنداریمغز برای فراموشی بیشتر ککنگره بین المللی سردرد دابزار بقای موجود زنده از تلاشی جدید در درمان ام اسدرمان های بیماری آلزایمرنقش داروهاي مختلف معروف گنجینه ای به نام ویتامین ادامه بحث تکامل چشمتکامل ابزار هوش ، راه پر رویای شفافنوار مغزی روشی مهم در تشخپیوند مغز و سر و چالشهای ارزش حقیقی زبان قسمت سومتاثیر کپسول نوروهرب بر سرژیم غذایی حاوی تخم مرغ ونگاهی بر توانایی اجزاي باز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکفیلمی بسیار جالب از تغییزبان و شناخت حقیقت قسمت سنظام مثبت زندگیاستیفن هاوکینگ در مورد هتاریخ همه چیز را ثبت کردهممانتین یا آلزیکسا یا ابسیستم تعادلی بدنمنابع انرژي پاک سرچشمه حسیستم دفاعی بدن علیه مغز هوش مصنوعی در کامپیوترهاآزمون ذهنی گربه شرودینگربیهوش کردن در جراحی و بیمجهشهای مفید و ذکاوتی که دمجموعه های پر سلولی بدن مشواهدی از دنیسوان(شبه نئهزینه ای که برای اندیشیدانعطاف پذیری مکانیسمی علبحثی درباره هوش و تفاوتهخواب سالم عامل سلامتی و یمغز فکر میکند مرگ برای دیعلت خواب آلودگی بعد از خووزوز گوشایرادهای موجود در خلقت ببرخی توجهات در ببمار پاردانشمندان ژنی از مغز انسمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟کندر در بیماریهای التهابابزار بقای موجود زنده از تمایل زیاد به خوردن بستندرمان های جدید میگرننقش روزه داری در سالم و جگیاه خواری و گوشت خوار کدادغام میان گونه های مختلتکامل زبانروبات های ریز در درمان بینورون هاي مصنوعی می توانپیوند سر، یکی از راه حلهااز نظر علم اعصاب یا نرووستاثیر گیاه خواری بر رشد وراه های جدید برای قضاوت رناتوانی از درمان برخی ویاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکفیزیکدانان ماشینی برای تزبان، وسیله شناسایی محیطنظریه تکامل در درمان بیماستیفن هاوکینگ در تفسیر تبدیل تراکت صوتی مصنوعی مولتیپل اسکلروز در زنان سکته مغزیهوش مصنوعی در خدمت خلق وحإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَبیوگرافیجاذبه و نقش آن در شکلگیریمحل درک احساسات روحانیشاهکار قرنهستي مادي ای که ما کوچکتراولین هیبرید بین انسان وبحثی درباره هوش و تفاوتهخواب عامل دسته بندی و حفطمغز ما کوچکتر از نیم نقطهعوارض ازدواج و بچه دار شدیک پیشنهاد خوب برای آسان اگر نعمت فراموشی نبود بسبرخی سلولهای عصبی در تلادانشمندان روش هاي جدیدی مغز بزرگ چالش است یا منفعکوچک شدن مغز از نئاندرتاابزارهای بقای موجود زندتمدن قدیمی ای در جنوب ایردرمان های رایج ام اسنقش رژیم غذایی در رشد و اگالکانزوماب، دارویی جدیادغام دو حیطه علوم مغز و تکامل ساختار رگهای مغزی روح رهایینورون های ردیاب حافظهپیشینیان انسان از هفت میاز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر گیاه خواری بر رشد وراه های جدید برای قضاوت رناتوانی در شناسایی چهره از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکفرگشت و تکامل تصادفی محض سفر نامه سفر به بم و جنوب هفت چیز که عملکرد مغز تو آیا واکنش های یاد گرفته واستخوان های کشف شده، ممکتبدیل سلولهای محافط به سمواد کوانتومی جدید، ممکنساخت شبکه عصبی با الفبایهوش مصنوعی در خدمت خلق وحافراد آغاز حرکت خودشان ربیوگرافیحقیقت راستین انسان علم بمحل درک احساسات روحانی دشبیه سازی میلیون ها جهان هستی ما پس از شروعی چگال اولین مورد پیوند سر در انبحثی درباره هوش و تفاوتهخودآگاهی و هوشیاريمغز مادران و کودکان در زمعید نوروز مبارکیکی از علل محدودیت مغز اماگر نعمت فراموشی نبود بسبرخی سيناپسها طی تکامل و دانشمندان روشی برای تبدیمغز بزرگ چالشهای پیش روکودک ایرانی که هوش او از ابزارهای پیشرفته ارتباط تمدن بشری و مغز اخلاقیدرمان ژنتیکی برای نوآورینقش زبان در سلطه و قدرت اگامی در درمان بیماریهای ارتقا و تکامل سنت آفرینش تکامل شناخت انسان با کشفروزه داری و بیمار ی ام اس نوروپلاستیسیتی چیستپیشرفتی مستقل از ابزار هاز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر گیاه خواری بر رشد وراه پیروزی در زندگی چیستنخاع ما تا پایین ستون فقراز تکینگی تا مغز از مغز تفراموش کارها باهوش تر هسسفرنامه سفر به بم و جنوب هفت سین یادگاری از میراث آیا آگاهی پس از مرگ از بیاصول سلامت کمرتری فلوپرازینموجود بی مغزی که می تواندساخت شبکه عصبی مصنوعی با هوش مصنوعی درمانگر کامپیافزایش قدرت ادراکات و حسبیان ژن های اسکیزوفرنی دحافظه و اطلاعات در کجاست محدودیت های حافظه و حافظشبیه سازی سیستم های کوانو هر کس تقوای خدا پیشه کناولین تصویر در تاریخ از سبحثی درباره هوش و تفاوتهخودآگاهی و هوشیاريمغز چون ابزار هوش است دلیعامل کلیدی در کنترل کارآیادگیری مهارت های جدید داگر تلاش انسان امروز برابررسي علل احتمالي تغيير داروهای مصرفی در ام اسمغز حریص برای خون، کلید تکودکان خود را مشابه خود تابزارهای دفاعی و بقای موتمساح حد واسط میان مغز کودرمان جدید میگرن با انتی نقش زبان در سلطه و قدرت اگاهی لازم است برای فهم و ارتوکين تراپی روشی جديد تئوری تکامل امروز در درمروش مقابله مغز با محدودینوشیدن چای برای مغز مفید پاسخ گیاهان در زمان خورداز آغاز خلقت تا نگاه انساتاثیر گیاه خواری بر رشد ورشته نوروایمونولوژی و نقنخستین تصویر از سیاهچالهاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکفراموشی همیشه هم بد نیستسفرنامه سفر به بم و جنوب همیشه عسل با موم بخوریمآیا امکان بازسازی اندامهاضطراب و ترستری فلوپرازینتسلیم شدن از نورون شروع مموجودات مقهور ژنها هستندساختار شبکه های مغزی ثابهوش مصنوعی درخدمت خلق وحافسردگی و اضطراب در بیمابیست تمرین ساده برای جلوحافظه و اطلاعات در کجاست مخچه ، فراتر از حفظ تعادلشباهت زیاد بین سلول هاي عویتامین E برای فعالیت صحاولین سلول مصنوعیبحثی درباره هوش و تفاوتهخانواده پایدارمغز چگونه صداها را فیلتر عسل طبیعی موثر در کنترل بیادآوری خواب و رویاابزار هوش در حال ارتقا ازبررسی و اپروچ جدید بر بیمداروهای ضد بیماری ام اس ومغز زنان جوانتر از مغز مرکوری گذرای ناشی از موبایاثر مضر مصرف طولانی مدت رتنفس هوازی و میتوکندریدرمانهای بیماری پارکینسنقش سجده بر عملکرد مغزگاهی مغز بزرگ چالش استارتباط میکروب روده و پارتئوری تکامل در پیشگیری و روش های صرفه جویی در ایجانوعی سکته مغزی ، وحشتناک پختگی پس از چهل سالگي به از تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر گیاه خواری بر رشد ورشد مغز علت تمایل انسان بنرمش های مفید در سرگیجهاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکفرایند حذف برخی اجزای مغسفرنامه سفر به بم و جنوب هوموارکتوس ها ممکن است دآیا انسان با مغز بزرگش اخاطلاعاتی عمومی در مورد متشنج چیستمیهمانهای ناخوانده عامل سخن پاک و ثابتهوش مصنوعی ساخته هوش طبیالکتروتاکسی(گرایش و حرکبیشتر کمردردها نیازی به حافظه و اطلاعات در کجاستمخچه ابزاري که وظیفه آن فشباهت زیاد بین سلول هاي عویتامین E در چه مواد غذایاوکرلیزوماب داروی جدید شبحثی درباره احساسات متفاخطا در محاسبات چیزی کاملمغز آیندگان چگونه است ؟عصب حقوق نورولووژن هوش و ساختارهای حیاتی ابزار بقای موجود زنده از بررسی سیستم تعادلی بدن اداروی فامپیریدین یا نورلمغزهای کوچک بی احساسکی غایب شدی تا نیازمند دلاثرات مفید قهوهتنفس هوازی و میتوکندریدرک فرد دیگر و رفتارهای انقش غذاها و موجودات درياگذر زمان کاملا وابسته به ارتباط چاقی و کاهش قدرت بتا 20 سال آینده مغز شما به روش هایی ساده برای کاهش اچیزی خارج از مغزهای ما نیپرورش مغز مینیاتوری انسااز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر گیاه خواری بر رشد وزمین زیر خلیج فارس تمدنی نرمشهای مهم برای تقویت عاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکفرد حساس از نظر عاطفی و بسفرنامه سفر به بم و جنوب هوش مصنوعی می تواند بر احآیا احتمال دارد رویا از آاطلاعاتی عمومی در مورد متغییر الگوی رشد مغزی با زمیگرن سردردی ژنتیکی که بسریعترین کامپیوتر موجودهوش احساسیالتهاب شریان تمپورالبا هوش مصنوعی خودکار روبحس چشایی و بویاییمدارک ژنتیکی چگونه انسانشش مرحله تکامل چشمویتامین دی گنجینه ای بزرايندگان چگونه خواهند دیدبحثی درباره احساساتی غیرخطا در محاسبات چیزی کاملمغز انسان ایا طبیعتا تماعضلانی که طی سخن گفتن چقدژن یا نقشه توسعه مغز و نقابزار بقای موجود زنده از بررسی علل کمر درد در میانداروی تشنجی دربارداریمغزتان را در جوانی سیمکشکاهش التهاب ناشی از بیمااثرات مضر ماری جواناتو دی ان ای خاص ميتوکندريدرک و احساسنقش غذاها و موجودات درياگربه شرودینگر و تاثیر مشارتباط هوش ساختار مغز و ژتاثیر مشاهده بر واقعیت بروش صحبت کردن در حال تکامچگونه مغز پیش انسان یا همآلزایمراز تکنیکی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد وزندگی هوشمند در خارج از زچرا مغزهای ما ارتقا یافت از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکقانون مندی نقشه ژنتیکی مسفری به آغاز کیهانهوش مصنوعی گوگل به کمک تشآیا احتمال دارد رویا از آبلندی در ذهن ما درک بلندیبه زودی شبکه مغزی به جای تغییر زودتر اتصالات مغزیمیدان مغناطيسي زمین بشر سرگیجه از شایعترین اختلاهوش احساسیامیوتروفیک لترال اسکلروبارداری بدون رحمحس و ادراک (قسمت اول )مروری بر تشنج و درمان هایششمین کنگره بین المللی سواکنش های ناخودآگاه و تقايا اراده آزاد توهم است یبخش دیگری در وجود انسان هدفاع در برابر تغییر ساختمغز انسان برای ایجاد تمدمقالاتژنها نقشه ایجاد ابزار هوابزار بقای موجود زنده از بزرگ شدن مغز محدود به دورداروی جدید s3 در درمان ام نقش قهوه در سلامتیکایروپاکتیک چیستاجزای پر سلولی بدن انسان تولید سلولهای جنسی از سلدرک احساسات و تفکرات دیگنقش غذاها و موجودات درياگزیده ای از وبینار یا کنفارتباط انسانی، محدود به تاثیر نگاه ناظر هوشیار بروشهای نو در درمان دیسک بچگونه هموساپينس بر زمین آیا ما تنها موجودات زنده از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد وزیباترین چیز در افزایش سچرا حیوانات سخن نمی گویناز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکقارچ بی مغز در خدمت موجودسلولهای بنیادی مصنوعی درهوش مصنوعی گوگل به کمک تشآیا برای تولید مثل همیشه بوزون هیگز چیستتغییر عمودی سر انسان از پمکانیزمهای دفاعی در برابسردرد و علتهای آنهوش عاطفی بیشتر در زنانامگا سه عامل مهم سلامتبازگشت از آثار به سوی خداحس و ادراک (قسمت دوم )مرکز خنده در کجای مغز استصرع و درمان های آنواکسن سرطانايا اراده آزاد توهم است یبرنامه و ساختار پیچیده مدقیق ترین تصاویر از مغز امغز انسان برای شادمانی طتاثیر ویتامین دی بر بیماژنها ، مغز و ارادهابزار بقای موجود زنده از بسیاری از بیماری های جدیداروی جدید ضد میگرننقش مهاجرت در توسعه نسل اکاربرد روباتهای ريزنانواجزایی ناشناخته در شکل گتوانایی مغز و دیگر اجزای درک تصویر و زبان های مخلتنقشه مغزی هر فرد منحصر بهگزارش یک مورد جالب لخته وارتباط شگفت مغز انسان و فتاثیر نگاه انسان بر رفتاروشهای شناسایی قدرت شنواچگونه آن شکری که می خوریمآیا مغز تا بزرگسالی توسعاز تکینگی تا مغز و از مغز تاثیر گیاه خواری بر رشد وزیرفون داروی ضد ام اسچرا حجم مغز گونه انسان دراز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکقدم زدن و حرکت دید را تغیسلسله مباحث هوش مصنوعیهوش مصنوعی الفاگوآیا بزرگ شدن مغز فقط در دبیماری گیلن باره و بیمارثبت امواج الکتریکی در عصما انسانها چه اندازه نزدسردرد تنشنهوش عاطفی در زنان بیشتر اامروز دانش ژنتیک هیچ ابهبازسازي مغز و نخاع چالشی حس و ادراک قسمت چهارممرگ انتقال است یا نابود شضررهای مصرف شکر و قند بر واسطه ها د رمسیر ایجاد مغای آنکه نامش درمان و یادشبرین نت به جای اینترنتدلایلی که نشان میدهد ما بمغز انسان برای شادمانی طصفحه اصلیژنهای هوش ، کدامندابزار بقای موجود زنده از تفاوت مغز انسان و میمون هداروی ضد تشنج با قابليت تنقش هورمون های تیروئید دکاربرد روباتهای ريز، در احساس گذر سریعتر زمانتوازن مهمتر از فعالیت زیدرک عمیق در حیواناتنقص در تشخیص هیجانات عامگشایش دروازه جدیدی از طرارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر نگاه انسان بر رفتاروشی برای بهبود هوش عاطفچگونه انتظارات بر ادراک آیا همه جنایت ها نتیجه بیاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر انتخاب از طرف محیط زبان چهار حرفی حیات زمینچرا در مغز انسان، فرورفتاز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر رو ح و روان بر جسمقدرت انسان در نگاه به ابعسم زنبور ، کلیدی برای وارهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا تکامل و تغییرات ژنتیبیماری ای شبیه آلزایمر و جمجمه انسان های اولیهما انسانها چه اندازه نزدسردرد سکه ایهوشیاری کوانتومیانفجار و توقف تکاملی نشابحتی علمی درباره تمایل بحس و ادراک قسمت پنجممراحل ارتقای پله پله کیهضررهای شکر بر سلامت مغزوراپامیل در بارداریایندرالبرای پیش بینی آینده مغز ددندان ها را مسواک بزنید تمغز انسان رو به کوچک تر شسوالات پزشکیکلرال هیدرات برای خوابانابزار بقای موجود زنده از تفاوتهای جنسیتی راهی براداروی ضد تشنج با قابليت تنقش ژنتیک در درمان اختلاکجای مغز مسئول پردازش تجاخلاق و علوم اعصابتوسعه برخی شغل ها با هوش درگیری قلب در بیماری ویرچند جهانیپمبرولیزوماب در بیماری چارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر ویتامین دی بر بیماروشی جدید در درمان قطع نخچگونه باغبانی باعث کاهش آیا هوش ارثی دریافتی از پاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر ترکیبات استاتین (سزبان و بیان، در سایه پیشرچراروياها را به یاد نمی آاز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر رژیم گیاه خواری بر لوب فرونتال یا پیشانی مغسودمندی موجودات ابزی بر هوش مصنوعی از عروسک تا کآیا خداباوری محصول تکامل